Wniosek o ubezpieczenie, formularz oferty, dodatkowa ankieta: zanim umowa zacznie obowiązywać, ubezpieczyciel zadaje pytania. Co dokładnie trzeba w nich napisać i czy każdą rubrykę trzeba wypełnić? Odpowiedź znajdziesz w Kodeksie cywilnym. Poniżej przechodzimy przez jego przepisy po kolei, prostym językiem, bez dopisywania do nich niczego od siebie.
Co mówi przepis o odpowiedziach na pytania
Podstawą jest art. 815 § 1 Kodeksu cywilnego. Ubezpieczający, czyli osoba zawierająca umowę, ma obowiązek przekazać ubezpieczycielowi każdą okoliczność, która jest mu znana i o którą ten zapytywał: w formularzu oferty albo w innych pismach, jeszcze przed zawarciem umowy.
W tym zdaniu ważne są dwa fragmenty. Pierwszy: chodzi o okoliczności znane ubezpieczającemu. Przepis nie każe niczego dociekać ani zgadywać. Drugi: chodzi o okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytywał. Pytania mogą paść w formularzu oferty, ale także w innych pismach, które przychodzą przed zawarciem umowy.
Przykłady okoliczności, o które może paść pytanie
Przepis nie wymienia konkretnych pytań, więc nie ma tu gotowej listy. Dla ilustracji weźmy dwa ogólne obszary. Przy ubezpieczeniu samochodu mogą to być dane pojazdu i sposób jego użytkowania. Przy ubezpieczeniu domu lub mieszkania – rodzaj nieruchomości i jej zabezpieczenia. Jakie pytania zadaje konkretny formularz, zależy od tego formularza. Warto czytać każde pytanie uważnie i odpowiadać na to, o co faktycznie pytano.
Więcej o samym zakresie polis znajdziesz na stronie o ubezpieczeniu samochodu oraz na stronie o ubezpieczeniu domu i mieszkania.
Pytanie bez odpowiedzi
Zdarza się, że jedno z pytań zostaje bez odpowiedzi. Kodeks cywilny reguluje i taką sytuację. Gdy ubezpieczyciel mimo braku odpowiedzi na niektóre pytania i tak zawrze umowę, okoliczności, których te pytania dotyczyły, uważa się za nieistotne (art. 815 § 1 Kodeksu cywilnego).
Przepis mówi o sytuacji, w której umowa została zawarta mimo braku odpowiedzi. Nie wynika z niego, że pytania można pomijać z założenia. Jeśli zależy Ci na pewności, uzupełnij wszystkie rubryki albo zapytaj, czy dane pole jest wymagane.
Gdy umowę zawiera przedstawiciel
Czasem umowę zawiera ktoś w imieniu ubezpieczającego. Przepis przewiduje wtedy, że obowiązek podania okoliczności ciąży również na przedstawicielu. Obejmuje on ponadto okoliczności znane przedstawicielowi (art. 815 § 1 Kodeksu cywilnego). Jeśli ktoś załatwia formalności za Ciebie, warto przekazać mu wszystko, co wiesz o sprawie.
Zmiany w czasie trwania umowy
Okoliczności bywają zmienne. Czy trzeba o każdej zmianie informować ubezpieczyciela? Odpowiada na to art. 815 § 2 Kodeksu cywilnego: jeżeli w umowie zastrzeżono, że w czasie jej trwania należy zgłaszać zmiany okoliczności, o których mowa w § 1, ubezpieczający zawiadamia o nich ubezpieczyciela niezwłocznie po otrzymaniu o nich wiadomości.
- Warunek: obowiązek zgłaszania zmian istnieje, gdy umowa to zastrzega. Sprawdź więc, co na ten temat mówi Twoja umowa.
- Termin: przepis używa słowa „niezwłocznie” i liczy je od chwili, gdy ubezpieczający otrzymał wiadomość o zmianie.
- Wyłączenie: przepisu tego nie stosuje się do ubezpieczeń na życie.
Konkretne sytuacje, w których warto zajrzeć do własnej umowy, opisujemy też w poradniku: pożyczenie samochodu a OC i autocasco oraz ubezpieczenie mieszkania na wynajem.
Umowa na cudzy rachunek
Ubezpieczający i ubezpieczony to nie zawsze ta sama osoba. Gdy zawarto umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek, obowiązki z poprzednich paragrafów spoczywają zarówno na ubezpieczającym, jak i na ubezpieczonym. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której ubezpieczony nie wiedział o zawarciu umowy na jego rachunek (art. 815 § 2 z indeksem 1 Kodeksu cywilnego).
Co grozi za niepodanie okoliczności
Skutki reguluje art. 815 § 3 Kodeksu cywilnego. Brzmi on tak: „Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które z naruszeniem paragrafów poprzedzających nie zostały podane do jego wiadomości. Jeżeli do naruszenia paragrafów poprzedzających doszło z winy umyślnej, w razie wątpliwości przyjmuje się, że wypadek przewidziany umową i jego następstwa są skutkiem okoliczności, o których mowa w zdaniu poprzedzającym.”
Rozłóżmy to na części. Pierwsze zdanie dotyczy okoliczności, które nie zostały podane z naruszeniem wcześniejszych paragrafów: za ich skutki ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności. Drugie zdanie dodaje regułę na wypadek winy umyślnej. W razie wątpliwości przyjmuje się wtedy, że wypadek i jego następstwa są skutkiem niepodanych okoliczności. Jak przepis odnosi się do Twojej umowy, najlepiej omówić z ubezpieczycielem lub doradcą.
Jak się do tego przygotować
- Czytaj pytania w całości i odpowiadaj na to, o co ubezpieczyciel pyta.
- Podawaj okoliczności, które znasz. Przepis dotyczy wiedzy ubezpieczającego.
- Sprawdź umowę pod kątem zapisu o zgłaszaniu zmian.
- Przy umowie na cudzy rachunek upewnij się, kto jest ubezpieczonym i czy wie o umowie.
- Zachowaj kopię wniosku, żeby mieć pod ręką to, co zostało wpisane.
Kim jest agencja prowadząca ten informator, przeczytasz na stronie o nas.
Najczęściej zadawane pytania
Czy muszę odpowiedzieć na wszystkie pytania we wniosku?
Przepis wymaga podania znanych Ci okoliczności, o które ubezpieczyciel pytał: w formularzu oferty lub w innych dokumentach otrzymanych przed podpisaniem umowy. Gdy ubezpieczyciel zawrze umowę mimo braku odpowiedzi na któreś pytanie, okoliczności, których ono dotyczyło, uważa się za nieistotne. Czy dane pole jest wymagane w Twoim formularzu, wyjaśni ubezpieczyciel lub doradca.
Czy każdą zmianę trzeba zgłaszać w czasie trwania umowy?
Obowiązek zgłaszania zmian wynika z przepisu wtedy, gdy umowa ubezpieczenia to zastrzega. Wówczas zawiadamiasz ubezpieczyciela niezwłocznie po otrzymaniu wiadomości o zmianie. Przepis ten nie dotyczy ubezpieczeń na życie. Konkretny zapis znajdziesz w swojej umowie.
Kto odpowiada za podanie okoliczności, gdy ubezpieczenie jest na cudzy rachunek?
Obowiązki spoczywają zarówno na ubezpieczającym, jak i na ubezpieczonym. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy ubezpieczony nie wiedział o zawarciu umowy na jego rachunek.
Co wynika z niepodania okoliczności objętych pytaniem?
Zgodnie z art. 815 § 3 Kodeksu cywilnego ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które z naruszeniem przepisów nie zostały podane do jego wiadomości. Przy winie umyślnej przepis wprowadza regułę dotyczącą wątpliwości. Jak ten przepis odnosi się do Twojej umowy, wyjaśnij z ubezpieczycielem lub doradcą.
Masz wątpliwości, jak odpowiedzieć na pytanie we wniosku albo w formularzu oferty? Zadzwoń do doradcy agencji pod numer 22 299 11 11 lub zostaw numer przez szybki kontakt. Doradca omówi z Tobą treść formularza, a dane biur znajdziesz na stronie kontakt. Pamiętaj, że rozmowa z doradcą nie jest poradą prawną.
